Een wandlamp monteren duurt 30 minuten tot een uur als de draden al uit de muur komen. Het meeste tijd kost vaak het uitschakelen van de stroom, alles controleren en de wandlamp waterpas hangen. Hieronder leggen we stap voor stap uit hoe je de draden aansluit, wat je doet bij een wandlamp met schakelaar en vooral welke mogelijkheden je hebt als er geen draden uit de muur komen — de situatie waarover we het vaakst vragen krijgen.
De belangrijkste punten
- Schakel de automaat van de groep uit (niet alleen de schakelaar) en controleer met een spanningstester of er geen spanning meer op staat.
- Drie draden: fase (bruin, rood of zwart), nuldraad (blauw), aardedraad (groen-geel). Verbind elke draad met de overeenkomstige draad met een hendelklem.
- Een wandlamp van klasse II heeft geen aarding nodig: isoleer de groen-gele draad uit de muur met een laskapje.
- Geen draad uit de muur? Een sleuf in de muur, een kabelgoot, een wandlamp met stekker of een oplaadbare wandlamp zonder snoer.
- Gebruikelijke hoogte: 1,60 tot 1,80 m in de woonkamer, 1,10 tot 1,30 m naast het bed.
Voordat je begint: gereedschap en veiligheid
Je hebt het volgende nodig:
- een spanningstester (of tweepolige spanningstester), onmisbaar;
- een platte schroevendraaier en een kruiskopschroevendraaier; een schroevendraaier met spanningszoeker is geen vervanging voor de spanningstester;
- een boormachine en een boor die geschikt is voor de muur (beton, baksteen of gipsplaat), meestal 6 mm;
- geschikte pluggen: standaardpluggen voor massieve muren, hollewandpluggen voor gipsplaat;
- hendelklemmen (zoals Wago) of een kroonsteentje;
- een waterpas en een potlood.
Schakel de automaat uit van de groep waarop de lamp wordt aangesloten en controleer vervolgens met de spanningstester of er geen spanning meer tussen de draden staat. De wandschakelaar uitzetten is niet genoeg: afhankelijk van de bedrading kan er nog spanning op de fasedraad in de aansluitdoos staan. Weet je niet welke automaat erbij hoort? Schakel dan de hoofdschakelaar uit.
De draden uit de muur herkennen
| Draad | Kleur | Functie |
|---|---|---|
| Fase | Bruin, rood, zwart of een andere kleur (nooit blauw of groen-geel) | Voert de stroom aan; dit is de draad die door de schakelaar wordt onderbroken |
| Nuldraad | Blauw | Voert de stroom terug |
| Aardedraad | Groen-geel | Beveiliging; aansluiten als de wandlamp klasse I is |
Bij oudere installaties kunnen de kleuren afwijken en soms ontbreekt de aardedraad. Zie je twee draden met dezelfde kleur, gevlochten draden of aluminium draden? Stop dan en laat de installatie controleren door een elektricien.
Op de wandlamp zijn de draden of aansluitklemmen gemarkeerd met letters: L voor de fase, N voor de nuldraad en het aardingssymbool voor de aardedraad.
Een wandlamp aansluiten, stap voor stap
- Verwijder de oude lamp als die er hangt en noteer waar elke draad zat.
- Houd de montageplaat tegen de muur, gecentreerd boven de kabeluitgang. Controleer of de plaat waterpas hangt en markeer de boorgaten met een potlood.
- Boor de gaten en plaats de pluggen. Boor niet recht boven of onder de kabeluitgang: daar loopt vaak de elektriciteitsbuis.
- Schroef de montageplaat vast en haal de draden erdoorheen.
- Sluit de draden aan: fase op L, nuldraad op N en aardedraad op de aardeaansluiting. Strip bij een hendelklem ongeveer 11 mm van de draad, steek de draad erin en klap de hendel omlaag. Trek voorzichtig aan elke draad om te controleren of die goed vastzit.
- Werk de aansluitingen netjes weg in de aansluitdoos of achter de voet van de wandlamp, zonder de draden te pletten.
- Bevestig de wandlamp op de montageplaat en plaats de lichtbron (controleer de fitting en het maximale vermogen).
- Schakel de stroom weer in en test de lamp.
Ter informatie: een verlichtingsgroep is normaal gesproken aangesloten met draden van 1,5 mm² en beveiligd met een automaat van 16 A, met maximaal 8 lichtpunten. Houd dit in gedachten als je een wandlamp toevoegt aan een bestaande groep.
Wandlamp met schakelaar of bediening aan de muur
Wandlamp met ingebouwde schakelaar (knop, trekschakelaar of dimmer op de lamp): de lamp staat permanent onder stroom. De aansluiting is precies zoals hierboven beschreven. Dit is de ideale oplossing als je de wandschakelaars niet wilt aanpassen, bijvoorbeeld naast het bed.
Wandlamp met bediening via een wandschakelaar: de schakelaar onderbreekt de fase voordat deze de wandlamp bereikt. Aan de kant van de wandlamp verandert er niets: je vindt er een fase, nuldraad en aardedraad. De fase komt de schakelaar binnen en gaat er weer uit.
Twee schakelaars voor dezelfde wandlamp (bij de slaapkamerdeur en het bed, boven en onder aan de trap): hiervoor gebruik je een wisselschakeling. Je hebt twee wisselschakelaars nodig en zogenoemde wisseldraden ertussen. In een gang of trappenhuis met meer dan twee bedieningspunten gebruik je meestal een teleruptor met drukknoppen.
Geen draad uit de muur: vier oplossingen
| Oplossing | Werkzaamheden | Geschikt voor |
|---|---|---|
| Sleuf en elektriciteitsbuis in de muur, daarna dichtmaken | Veel werk (stof, stucwerk, schilderen) | Renovatie, voordat je opnieuw gaat schilderen |
| Kabelgoot vanaf een bestaand aansluitpunt | Enig werk, kabelgoot blijft zichtbaar | Betonnen muren waar je geen sleuf in kunt maken |
| Wandlamp met stekker en zichtbaar snoer | Twee bevestigingsgaten | Huurders, slaapkamers |
| Oplaadbare wandlamp zonder snoer | Geen of twee gaten | Gangen, naast het bed, boven schilderijen |
Wandlampen met stekker hebben soms een slechte reputatie vanwege het snoer dat naar beneden hangt. Maar een strak gespannen textielsnoer dat met twee kabelklemmen is vastgezet, kan juist een decoratief detail zijn. En voor plekken zonder stopcontact zijn oplaadbare wandlampen een stuk beter geworden. We hebben een uitgebreide gids geschreven over de gebruiksduur en montage.
Op welke hoogte hang je een wandlamp?
Als de draden er al zitten, ligt de hoogte vast. Anders kun je uitgaan van de gebruikelijke richtlijnen hieronder. De hoogte meet je vanaf de vloer tot het midden van de wandlamp:
- woonkamer en zitkamer: 1,60 tot 1,80 m;
- gang: 1,70 tot 1,90 m;
- naast het bed: 1,10 tot 1,30 m;
- boven een badkamerspiegel: 1,80 tot 2 m, met een model met IP44-classificatie.
Houd voor de afstand tussen twee wandlampen in een gang 2 tot 3 m aan. Alle situaties worden uitgebreid besproken in onze gids over de hoogte van wandlampen.
Veelgestelde vragen
Hoe sluit je een wandlamp aan met maar 2 draden?
Als er uit de muur alleen een fasedraad en een nuldraad komen, kun je alleen een wandlamp van klasse II (dubbel geïsoleerd) installeren. Die heeft geen aarding nodig. Voor een wandlamp van klasse I moet er een aardedraad worden aangelegd.
Welke draad sluit je waar aan op een wandlamp?
De bruine, rode of zwarte draad uit de muur sluit je aan op klem L, de blauwe draad op klem N en de groen-gele draad op de aardeklem.
Kun je een wandlamp installeren zonder elektricien?
Ja, als je een lamp eenvoudig vervangt of aansluit op een bestaand aansluitpunt. Schakel de stroom uit en controleer of er geen spanning meer op staat. Schakel een professional in als je een nieuwe elektriciteitsleiding wilt aanleggen of in de badkamer aan de slag gaat.
Hoe installeer je een wandlamp zonder te boren?
Gebruik een wandlamp zonder snoer die je bevestigt met zelfklevend materiaal of een vastgelijmde magnetische plaat. Dit werkt op een gladde, geverfde muur en met lichte modellen.
Kroonsteentje of Wago-klem?
Beide werken. Een hendelklem is sneller en veiliger als je geen professional bent: je hoeft geen schroef aan te draaien en je kunt de draad door de transparante behuizing zien.
Bekijk ook: al onze wandlampen, onze wandlampen voor de woonkamer en onze wandlampen voor de slaapkamer.
